Wybierz zamówienie dla zakupu lekcji

Kup pakiet od 8 lekcji i
zyskaj 2 lekcje GRATIS!

Interpunkcja w języku polskim: poprawne stosowanie kropek, przecinków i innych znaków

  1. Jakie zasady stoją za używaniem kropek, przecinków i innych znaków interpunkcyjnych w języku polskim?
  2. Dlaczego poprawne stosowanie interpunkcji ma duże znaczenie?
  3. Praktyczne wskazówki: jak unikać błędów interpunkcyjnych?

Błędy interpunkcyjne w języku polskim można „podziwiać” na masową skalę: na blogach, w reklamach, w mediach społecznościowych, gazetach, pracach uczniów, mailach i wszędzie tam, gdzie w grę wchodzi tzw. czynnik ludzki oraz nieznajomość zasad. Czy koniecznie trzeba się tą interpunkcją przejmować, jak zająć się nauką i co trzeba wiedzieć o podstawowych zasadach?

 

Jakie zasady stoją za używaniem kropek, przecinków i innych znaków interpunkcyjnych w języku polskim?

 

Czy bezpośrednio przed „że” zawsze ląduje przecinek? Nie. To może „który”, jako przykład takiej prostej zasady? Również nie!

 

Musisz wiedzieć, że dopiero drobiazgowe poznanie poszczególnych zagadnień – wraz z wyróżnieniem wyjątków w ich obrębie – może dać ci pewien właściwy obraz o zasadach rządzących interpunkcją w języku polskim. Nie sposób napisać o tym tylko jednego artykułu, bo mogłoby to skończyć się jedynie pewną formą rzucania ciekawostkami. Gdzie zatem szukać najpewniejszej wiedzy? Od lat stale aktualizowany i poszerzany „Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji” jest zaliczany do najlepszych źródeł.

 

Powiedzmy sobie szczerze: sięgną do niego najpilniejsi uczniowie, studenci filologii polskiej, fascynaci i profesjonaliści. Jednak dla całej reszty jest mnóstwo źródeł internetowych, w których można szybko odnaleźć jasne i klarowne wytłumaczenie zasad, szczególnie w bardzo konkretnych przypadkach dotyczących jednego słowa, bądź też powtarzalnej konstrukcji zdania. Warto z nich skorzystać, np. poprzez wpisywanie zapytań w wyszukiwarce (wciąż nie polecamy jeszcze bazować bezkrytycznie na wczesnych wersjach algorytmów sztucznej inteligencji, a każdą wiedzę warto też zweryfikować i skonfrontować z innym źródłem).

 

Uwaga! Spróbuj się przyjrzeć temu artykułowi i poszukać miejsc, w których doszukujesz się błędów interpunkcyjnych lub związanych z tym nieścisłości. Od czasu do czasu rób podobnie z innymi treściami, stosując tę metodę jako ćwiczenie poznawanych na bieżąco zasad interpunkcyjnych.

 

 

Dlaczego poprawne stosowanie interpunkcji ma duże znaczenie?

 

Tak, interpunkcja potrafi być równie ważna, co ortografia. Dzięki niej:

 

  • Nadajemy pewne określone „tempo wypowiedzi”, tym samym ułatwiamy osobie czytającej poprawną wymowę, w tym szczególnie stosowanie pauz.
  • Poprawiamy odbiór treści, np. poprzez rozdzielenie kolejnych części zdania.
  • Dostajemy nowe możliwości, w tym, chociażby możliwość sprawnego wyliczenia po dwukropku bądź charakterystycznego „zawieszenia myśli” po wielokropku i dokonania uzupełnień w nawiasie.
  • Mamy możliwość w jasny sposób pokazać, który fragment tekstu jest cytatem.
  • Jesteśmy w stanie rozdzielić poszczególne zdania od siebie (w tym momencie warto wyobrazić sobie jak wyglądałoby czytanie książki z przerwami jedynie w postaci przecinków, albo wcale).
  • Możemy budować dialogi, w tym również te najbardziej rozbudowane.

 

Takich pozytywnych wpływów interpunkcji jest jeszcze więcej, część z nich z pewnością intuicyjnie dostrzegasz i ty. Jest jednak pewna zawiłość, która sprawia, że z interpunkcją niejedna osoba może „walczyć przez całe życie” – nauczenie się zasad i ich stosowanie jest najzwyczajniej w świecie całkiem trudne.

 

Pamiętaj: Jeśli myślisz, że autorzy książek, wzięci dziennikarze i zawodowi copywriterzy nie robią błędów interpunkcyjnych, to jesteś w bardzo głębokim błędzie. Każdy z nich popełnia mniejsze lub większe wpadki interpunkcyjne. Czy jest na to rada? Oczywiście – to możliwość skorzystania z usług korektora oraz redaktora. Profesjonalne teksty przechodzą taką właśnie redakcję i korektę, podczas której poprawiane są nie tylko błędy logiczne, składniowe i ortograficzne, ale też interpunkcyjne. W efekcie wiele książek oddanych w postaci pierwszego maszynopisu szybko zabarwia się na czerwono, ze względu na mnogość poprawek. Czy to coś złego? W żadnym wypadku! Jednak oddanie jakiegokolwiek dzieła „wyższej rangi” do druku bez dokonanej korekty, może zostać odebrane jako lekceważenie odbiorcy, z jednoczesnym wskazaniem na niską jakość treści.

 

 

Praktyczne wskazówki: jak unikać błędów interpunkcyjnych?

 

Błędy w obrębie interpunkcji raczej cię nie ominą. Jeżeli wciąż robisz ich dużo, to nie zrażaj się – prawdopodobnie wraz ze zwiększeniem częstotliwości świadomego pisania, będziesz w stanie lepiej wstawiać przecinki, nie zapomnisz o półpauzie i poznasz „możliwości średnika”. Zatem nasza pierwsza porada brzmi: 

 

Zadbaj o świadomą próbę nienagannego pisania – wszędzie, gdzie tylko się da.

 

Mamy często w zwyczaju iść na skróty, bo „w internecie i tak wszyscy piszą bez kropek”, „sms to wypowiedź typu instant, więc nie trzeba się spinać”, „ten mail to do najbliższego zespołu, tutaj nikt nie będzie miał mi za złe”. Wychodzenie z takiego założenia sprawia, że błędy popełniamy i będziemy popełniać, bo niedokładanie się do odpowiedniej jakości wypowiedzi (szczególnie online) sprawia, że nie jesteśmy w stanie wyrobić sobie nawyków.

 

Pamiętaj, że w internecie większość treści nie przechodzi żadnej korekty, natomiast w książkach jest ona nierzadko bardzo drobiazgowa.

 

Dlatego jeśli poszukujesz dobrych wzorców, to sięgnij po książkę papierową lub e-booka, za którymi stoi dobre wydawnictwo lub jej autor wyraźnie zaznacza, że przykłada dużą wagę do jakości przekazu. Podczas częstej lektury możesz nie tylko poszerzyć swoje słownictwo, ale też nabrać nawyków dotyczących interpunkcji.

 

Postaraj się chociaż raz w tygodniu sięgnąć do „twardej” wiedzy dotyczącej zasad interpunkcyjnych.

 

Chcesz nauczyć się poprawnie wstawiać przecinki? Poczytaj konkretnie o tych zasadach. Nigdy nie wiesz, do czego służy średnik? Zainteresuj się opracowaniem na ten temat. Chcesz umieć pisać dialogi i wiedzieć, jakich znaków interpunkcyjnych użyć i kiedy? Sięgnij po zbiór porad dla początkujących pisarzy. Uczenie się sprawi, że będziesz dysponować coraz szerszą bazą wiadomości, które – na drodze ćwiczeń – możesz później wykorzystać w budowaniu językowych rutyn i automatyzmów.



Zasady interpunkcji możesz również poznać i szlifować pod okiem specjalisty. Taką możliwość daje ci BUKI School, czyli seria indywidualnych lekcji z najlepszymi polonistami. Pierwszą lekcję możesz odbyć bez płacenia i już wtedy będziesz w stanie ocenić, czy dobrze ci się pracuje z wybranym mentorem.

13.11.2023

Zasady pisowni „nie” z czasownikami - jak poprawnie używać przeczenia w języku polskim?

Nie ma problemu, dopóki w języku polskim jedynie mówimy. „Schody” zaczynają się wraz z pisownią, bo tutaj czeka na nas nie tylko niewdzięczna polska ortografia, ale też całkiem spora dawka prawideł gramatycznych. Jak do niej podchodzi większość Polaków? Zazwyczaj stosując zasadę „jakoś to będzie” pomieszaną z „na oko”. W praktyce działa to różnie, my twierdzimy, że jednak warto przyswoić kilka zasad. Nie zaszkodzi, a pomoże – z całą pewnością!

24.10.2023

Imiesłów przysłówkowy w języku polskim - tworzenie i przykłady

Imiesłowy przysłówkowe mogą wiele zmienić, gdy użyjemy ich w zdaniu, ale w praktyce, w tzw. słowie mówionym, nie spotyka się ich zbyt często. Jak zatem rozpoznać imiesłów przysłówkowy?

04.09.2023

Język polski dla obcokrajowców – praktyczne wskazówki dla początkujących

Kraj nad Wisłą to bardzo atrakcyjny kierunek – środek Europy jest nie tylko bogaty turystycznie i kulturowo, ale też intratny ze względu na możliwości biznesowe. Dostrzega to coraz więcej osób, dlatego zapytania o możliwość nauki polskiego są też od niedawna częstsze. Jednak problem polega na tym, że mowa Mickiewicza jest uznawana jako jeden z 10 najtrudniejszych języków na świecie; wśród równie nieprzystępnych co chiński, węgierski, fiński albo islandzki.

21.08.2023

Jak opisać postać? Praktyczne wskazówki od BUKI School

Nieprzemyślana koncepcja, skupienie się tylko na wybranych cechach (bez pełnych, szeroko zakrojonych wniosków) oraz pisanie o sprawach nie dotyczących bezpośrednio tematu — takie są najczęstsze błędy uczniów mierzących się z tworzeniem opisu postaci. Dlatego dziś sprawdzimy jakie wyzwania stoją przed tworzącym taką charakterystykę i wytłumaczymy krok po kroku, jak stworzyć dobry tekst tego typu.

29.05.2023

Arkusze maturalne 2022 - sprawdź swoje odpowiedzi

Matury już dawno za Wami. Stres z nimi związany już dawno minął. Teraz pozostało Wam tylko czekać na wyniki matur. Zastanawialiście się, jak Wam poszło? Specjalnie dla Was przygotowaliśmy analizę matury z polskiego 2022. Zapraszamy do lektury!

29.05.2023

Nauka polskiego dla ukraińców

Od dłuższego czasu wiele osób zza naszej wschodniej granicy przyjeżdża do naszego kraju. Sytuacja ta nabrała tempa w związku z ostatnimi wydarzeniami. Nie wszystkie osoby, które przyjechały do Polski, znały nasz język, dlatego też dzisiaj wiele osób zadaje sobie pytanie - jak nauczyć naszego języka, czy język polski jest trudny dla Ukraińców oraz gdzie znaleźć dobre kursy języka polskiego dla Ukraińców?

29.05.2023

Jak przygotować się do matury samodzielnie?

Tegoroczni maturzyści zaczynają coraz prężniej przygotowywać się do egzaminu dojrzałości. Matura niemal zawsze wiąże się z większym lub mniejszym stresem. Nie zawsze tak musi być. Wystarczy zadbać odpowiednio wcześniej o dobre przygotowanie, dlatego przygotowaliśmy krótki poradnik - jak przygotować się do matury samodzielnie? (ale nie tylko do matury - poradnik ten jest uniwersalny).